Posts

‘ਸੇਵੀਅਰ ਸਿੰਘ ਡਾ.ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਓਬਰਾਏ’ : ਪ੍ਰੇਰਨਾ ਸਰੋਤ ਪੁਸਤਕ

Image
     ਡਾ . ਸਰਬਜੀਤ ਸਿੰਘ ਛੀਨਾ ਪ੍ਰਬੁੱਧ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਤੇ ਇਤਿਹਾਸਕਾਰ ਹੈ । ਉਸਨੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਡੇਢ ਦਰਜਨ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪੰਜਾਬੀ ਮਾਂ ਬੋਲੀ ਦੀ ਝੋਲੀ ਪਾਈਆਂ ਹਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਉਸਦੀ ‘ ਸੇਵੀਅਰ ਸਿੰਘ ਡਾ . ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਓਬਰਾਏ ’ ਦੀ ਜੀਵਨੀ ਉਸ ਦੀਆਂ ਬਾਕੀ ਹੋਰ ਪੁਸਤਕਾਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮੀ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ । ਡਾ . ਛੀਨਾ ਨੇ ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਓਬਰਾਏ ਦੀ ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਤੇ ਉਸਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਦੀ ਜਦੋਜਹਿਦ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਲਿਖੀ ਹੈ । ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦੇ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਲੋਕ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ ਪ੍ਰੰਤੂ ਸੁਰਿੰਦਰਪਾਲ ਸਿੰਘ ਓਬਰਾਏ ਦੀ ਸੇਵਾ ਸਾਰਿਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰੀ ਕਿਸਮ ਦੀ ਹੈ । ਸਮਾਜ ਸੇਵਾ ਦਾ ਕੋਈ ਅਜਿਹਾ ਖੇਤਰ ਨਹੀਂ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਓਬਰਾਏ ਨੇ ਆਪਣਾ ਯੋਗਦਾਨ ਨਾ ਪਾਇਆ ਹੋਵੇ । ਲੇਖਕ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ ਓਬਰਾਏ ਇੱਕ ਆਮ ਦਿਹਾਤੀ ਪਰਿਵਾਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਰੱਖਦਾ ਹੈ । ਉਹ ਬਹੁਤਾ ਪੜ੍ਹਿਆ ਲਿਖਿਆ ਵੀ   ਨਹੀਂ ਹੈ , ਉਸਨੇ ਆਈ . ਟੀ . ਆਈ . ਵਿੱਚ ਡਿਪਲੋਮਾ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ । ਉਸਨੂੰ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵਿੱਚ ਸਫਲ ਹੋਣ ਲਈ ਅਤਿਅੰਤ ਜਦੋਜਹਿਦ ਕਰਨੀ ਪਈ ਪ੍ਰੰਤੂ ਓਬਰਾਏ ਨੇ ਹਰ ਕੰਮ ਪ੍ਰੀਬੱਧਤਾ , ਦ੍ਰਿੜ੍ਹਤਾ , ਲਗਨ ਅਤੇ ਮਿਹਨਤ ਨਾਲ ਦਿਲ ਲਗਾ ਕੇ ਕੀਤਾ , ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਸਨੂੰ ਸਫਲਤਾ ...

ਤੇਜਿੰਦਰ ਚੰਡਿਹੋਕ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ‘ਯਾਦਾਂ ਤੇਰੀਆਂ’ ਪਤਨੀ ਦੇ ਮੋਹ ਦੀ ਦਾਸਤਾਂ

Image
     ਤੇਜਿੰਦਰ ਚੰਡਿਹੋਕ ਬਹੁ-ਵਿਧਾਵੀ ਸਾਹਿਤਕਾਰ ਹੈ। ਉਸਦੀਆਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਦਸ ਪੁਸਤਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਕਾਵਿ , ਇੱਕ ਮਿੰਨੀ ਕਹਾਣੀ , ਇੱਕ ਸਮੀਖਿਆ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅਤੇ ਸਤ ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਅਨੁਵਾਦਿਤ ਪੁਸਤਕਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਕਾਵਿ ਸੰਗ੍ਰਹਿ , ਦੋ ਕਹਾਣੀ ਸੰਗ੍ਰਹਿ , ਇੱਕ ਰੁਬਾਈ ਸੰਗ੍ਰਹਿ , ਇੱਕ ਸਫਰਨਾਮਾ ਅਤੇ   ਇੱਕ ਵਾਰਤਕ ਦੀ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ‘ਯਾਦਾਂ ਤੇਰੀਆਂ’ ਉਸਦੀ   ਬਾਰਵੀਂ ਪੁਸਤਕ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਿਆ ਹੈ। ਪਹਿਲੇ ਭਾਗ (ਵਾਰਤਕ) ਵਿੱਚ 24 ਲੇਖ , ਦੂਜੇ ਭਾਗ (ਕਾਵਿ-ਕਿਆਰੀ) ਵਿੱਚ ਤੇਜਿੰਦਰ ਚੰਡਿਹੋਕ ਦੀਆਂ 14 ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ , 2 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ   ਹੋਰ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਦੀਆਂ 6 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਅਤੇ ਤੀਜੇ ਭਾਗ ਵਿੱਚ 16 ਤਸਵੀਰਾਂ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਇਹ ਪੁਸਤਕ ਤੇਜਿੰਦਰ ਚੰਡਿਹੋਕ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਚੰਡਿਹੋਕ ਦੀ ਯਾਦ ਨੂੰ ਤਾਜ਼ਾ ਰੱਖਣ ਲਈ ਹੀ ਸੰਪਾਦਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਲੇਖ ਅਤੇ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਚੰਡਿਹੋਕ ਪਰਿਵਾਰ ਦੇ ਨਜ਼ਦੀਕੀ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ-ਮਿਤਰਾਂ ਦੀਆਂ ਹੀ ਲਿਖੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ। ਸਾਰੀਆਂ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵੀ ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਚੰਡਿਹੋਕ ਦੀਆਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰਿਕ ਮੈਂਬਰਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਬੰਧਤ ਹਨ। ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਨਾਲ ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਚੰਡਿਹੋਕ ਨੂੰ ਸ਼ਰਧਾਂਜ਼ਲੀ ਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਪੁਸਤਕ ਨੂੰ ਹਰਦੀਪ ਕੌਰ ਚੰਡਿਹੋਕ ਸਿਮਰਤੀ ਗ੍ਰੰਥ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ...

ਬਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਥਿੰਦ ਦਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ‘ਵਲਵਲਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ’ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ

Image
  ਆਮ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਕਵਿਤਰੀਆਂ ਰੋਮਾਂਸਵਾਦ ਨਾਲ ਲਬਰੇਜ਼ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖਦੀਆਂ ਹਨ , ਪ੍ਰੰਤੂ ਬਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਥਿੰਦ ਨੇ ਸਮਾਜ ਦੀ ਦੁੱਖਦੀ ਰਗ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਤ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਲਿਖੀਆਂ ਹਨ। ਕਿੱਸਿਆਂ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰੋ.ਮੋਹਨ ਸਿੰਘ ਤੱਕ ਬਹੁਤੀ ਕਵਿਤਾ ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਵਾਲੀ ਲਿਖੀ ਜਾਂਦੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਮੇਂ ਦੀ ਤਬਦੀਲੀ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਸਮਾਂ ਆਇਆ ਕਿ   ਅਗਾਂਵਧੂ ਕਵਿਤਾ ਦਾ ਬੋਲ ਬਾਲਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਰੁਮਾਂਸਵਾਦ ਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਇਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕੀਤਾ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ ਕਿ ਅਜਿਹੇ ਸਾਹਿਤ ਦਾ ਕੋਈ ਮਤਲਬ ਨਹੀਂ ਜਿਹੜਾ ਸਮਾਜਿ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ , ਭਾਵ ਸਮਾਜ ਦੀਆਂ ਮੁਸ਼ਕਲਾਂ , ਦੁੱਖ ਤਕਲੀਫਾਂ ਅਤੇ ਇਨਸਾਫ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਹਿਤ ਨੂੰ ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਰਥਿਕ ਸਾਹਿਤ ਮੰਨਿਆਂ ਜਾਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ ਹੁਣ ਲੋਕ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਵਕਾਲਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਾਹਿਤ ਰਚਿਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ‘ਵਲਵਲਿਆਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆਂ’ ਬਲਵਿੰਦਰ ਕੌਰ ਥਿੰਦ ਦਾ ਪਲੇਠਾ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਇਸ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ 63 ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹਨ। ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ , ਪ੍ਰੰਤੂ ਇਸ ਕਾਵਿ-ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਵਿੱਚ ਰੁਮਾਂਟਿਕ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ , ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬਹੁਤੀਆਂ ਕਵਿਤਾਵਾਂ ਹੀ ਲੋਕ ਹਿੱਤਾਂ ‘ਤੇ ਪਹਿਰਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀਆਂ ਹਨ। ਕਵਿਤਰੀ ਨੇ ਆਮ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਬੋਲੀ ਜਾਂਦੀ ਸਰਲ ਪੰਜਾਬੀ ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਵਰਤ...