ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ੈਦਾ ਦੀ ‘ਲਹੂ-ਲੁਹਾਣ’ (ਗ਼ਜ਼ਲਾਂਜਲੀ) ਸਮਾਜਿਕਤਾ ਦੀ ਗੁਹਾਰ
ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ੈਦਾ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਤੇ ਪਰਪੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲਕਾਰ ਹੈ । ਉਸਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ , ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਮਾਪ ਦੰਡਾਂ ‘ ਤੇ ਖ਼ਰੀ ਉਤਰਦੀ ਹੈ । ਹੁਣ ਤੱਕ ਉਸਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੀਆਂ ਤਿੰਨ ਪੁਸਤਕਾਂ , ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੰਜਾਬੀ ਅਤੇ ਇੱਕ ਹਿੰਦੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ । ਪੜਚੋਲ ਅਧੀਨ ‘ ਲਹੂ - ਲੁਹਾਣ ’ ( ਗ਼ਜ਼ਲਾਂਜਲੀ ) ਉਸਦਾ ਚੌਥਾ ਗ਼ਜ਼ਲ - ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਹੈ । ਇਹ ਗ਼ਜ਼ਲ - ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ੈਦਾ ਦੀ ਵਿਚਾਰਧਾਰਾ ਦਾ ਪ੍ਰਤੀਕ ਹੈ । ਆਮ ਤੌਰ ‘ ਤੇ ਹੁਣ ਤੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਨੂੰ ਰੋਮਾਂਸ ਤੇ ਇਸਤਰੀ ਨਾਲ ਜੋੜਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ । ਭਾਵ ਗ਼ਜ਼ਲ ਇਸ਼ਕ - ਮੁਸ਼ਕ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਹੀ ਘੁੰਮਦੀ ਰਹੀ ਹੈ । ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ੈਦਾ ਦੀ ਗ਼ਜ਼ਲ ਇਸ਼ਕ - ਮੁਸ਼ਕ ਦੇ ਦਾਇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਨਿਕਲਕੇ ਮਾਨਵਤਾ ਦੇ ਹਿੱਤਾਂ ਦੀ ਪਹਿਰੇਦਾਰੀ ਕਰਦੀ ਵਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ । ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਕਦੀ ਵੀ ਇੱਕ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ । ਗ਼ਜ਼ਲ ਦਾ ਹਰ ਸ਼ਿਅਰ ਵੱਖਰਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ । ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਸ਼ਿਅਰ ਵੀ ਘੱਟੋ ਘੱਟ ਛੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਇਸ ਲਈ ਅੰਮ੍ਰਿਤਪਾਲ ਸਿੰਘ ਸ਼ੈਦਾ ਦੀ ਹਰ ਇੱਕ ਗ਼ਜ਼ਲ ਦੇ ਜਿਤਨੇ ਸ਼ਿਅਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ , ਉਤਨੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ । ਸ਼ਾਇਰ ਦੀਆਂ ਗ਼ਜ਼ਲਾਂ ਸਮਾਜਿਕ ਸਰੋਕਾਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤੀਨਿਤਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ । ਸ਼ਾਇਰ ਸਮਾਜ ਵਿ...
